Оцінка обізнаності українських жінок щодо традиційних і пов’язаних із жіночою статтю факторів серцево-судинного ризику

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

D. А. Korchagina
V. V. Ivachevska
A. O. Bogun
V. O. Maksimova

Анотація

Мета роботи – оцінити рівень обізнаності українських жінок щодо традиційних і пов’язаних із жіночою статтю факторів ризику серцево-судинних захворювань (ССЗ), включно з тими, що зумовлені статевими та гендерними особливостями.
Матеріали і методи. Було проведено онлайн анкетування 273 жінок віком від 20 років. Анкета містила питання тестового формату із запропонованими варіантами відповідей про основні традиційні і пов’язані із жіночою статтю фактори ризику ССЗ, зокрема ускладнення вагітності, автоімунні захворювання, гормональну контрацепцію, психоемоційний стан, а також запитання про профілактичні заходи, які регулярно проходять жінки. 
Результати. Високий рівень обізнаності продемонстровано щодо традиційних факторів ризику розвитку ССЗ: тютюнопаління (95 %), вплив фізичної активності (94 %), а також вплив стресу (90 %). Значно нижчими виявилися показники інформованості про негативний вплив на здоров’я ССС станів, пов’язаних із вагітністю і пологами (61 %), автоімунних захворювань (53 %). 35 % опитаних ніколи не перевіряли рівень холестерину крові, тоді як з профілактичною метою показники глюкози крові та артеріального тиску оцінюють відповідно 80 та 89 %. Крім того, 60 % жінок не знали, що стенокардія може проявлятися без типового болю в грудях, а 66 % – ніколи не зверталися до лікаря з метою профілактики ССЗ.
Висновки. Рівень обізнаності українських жінок про фактори ризику ССЗ, пов’язані з жіночою статтю, є недостатнім, що потребує впровадження комплексних просвітницьких програм, адаптованих до особливостей різних вікових і соціальних груп. Підвищення поінформованості жінок є ключовим чинником у покращанні серцево-судинного здоров’я та зниженні смертності.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Ключові слова:

обізнаність, серцево-судинні захворювання, фактори ризику, жінки, стать, гендер, профілактика, нетрадиційні фактори ризику, класичні фактори ризику, некласичні фактори ризику, атипові симптоми стенокардії

Посилання

Alshakarah A, Muriyah D, Alsaghir F, Alanzi R, Almalki S, Alsadan S, Alotaibi AB, Alshaalan R, Albrahim T. Awareness and Knowledge of Cardiovascular Diseases and Its Risk Factors Among Women of Reproductive Age: A Scoping Review. Cureus. 2023 Dec 2; 15(12):e49839 https://doi.org/10.7759/cureus.49839.

Lawless M, Brown S, Kunadian V. Raising awareness about cardiovascular disease in women. Eur Heart J. 2023 Sep 1;44(33):3110-3112. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad452.

Wenger NK, Lloyd-Jones DM, Elkind MSV, Fonarow GC, Warner JJ, Alger HM, Cheng S, Kinzy C, Hall JL, Roger VL; American Heart Association. Call to Action for Cardiovascular Disease in Women: Epidemiology, Awareness, Access, and Delivery of Equitable Health Care: A Presidential Advisory From the American Heart Association. Circulation. 2022 Jun 7;145(23):e1059-e1071. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001071.

Cushman M, Shay CM, Howard VJ, Jiménez MC, Lewey J, McSweeney JC, Newby LK, Poudel R, Reynolds HR, Rexrode KM, Sims M, Mosca LJ; American Heart Association. Ten-Year Differences in Women’s Awareness Related to Coronary Heart Disease: Results of the 2019 American Heart Association National Survey: A Special Report From the American Heart Association. Circulation. 2021 Feb 16;143(7):e239-e248. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000907.

Vogel B, Acevedo M, Appelman Y, Bairey Merz CN, Chieffo A, Figtree GA, Guerrero M, Kunadian V, Lam CSP, Maas AHEM, Mihailidou AS, Olszanecka A, Poole JE, Saldarriaga C, Saw J, Zühlke L, Mehran R. The Lancet women and cardiovascular disease Commission: reducing the global burden by 2030. Lancet. 2021 Jun 19;397(10292):2385-2438. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)00684-X.

Gencheva DG, Nikolov FP, Uchikova EH, Hristova KA, Mihaylov RD, Pencheva BG. Hypertension in pregnancy as an early sex-specific risk factor for cardiovascular diseases: evidence and awareness. Folia Med (Plovdiv). 2022 Jun 30;64(3):380-387. https://doi.org/10.3897/folmed.64.e64741.

Alotaibi EA, Almutairi GS, Almutairi RH, Alzaydi NM, Alharbi MM, Alharbi SG, Alwehaibi R, Khan TN, Alharbi BH. Assessment of Cardiovascular Disease (CVD) Risk Awareness Among Individuals With Type 2 Diabetes at Qassim University Medical City. Cureus. 2025 Feb 19;17(2):e79301. https://doi.org/10.7759/cureus.79301.

Lucà F, Abrignani MG, Parrini I, Di Fusco SA, Giubilato S, Rao CM, Piccioni L, Cipolletta L, Passaretti B, Giallauria F, Leone A, Francese GM, Riccio C, Gelsomino S, Colivicchi F, Gulizia MM. Update on Management of Cardiovascular Diseases in Women. J Clin Med. 2022 Feb 22;11(5):1176. https://doi.org/10.3390/jcm11051176.

Connelly PJ, Azizi Z, Alipour P, Delles C, Pilote L, Raparelli V. The Importance of Gender to Understand Sex Differences in Cardiovascular Disease. Can J Cardiol. 2021 May;37(5):699-710. https://doi.org/10.1016/j.cjca.2021.02.005.

Adedinsewo DA, Pollak AW, Phillips SD, Smith TL, Svatikova A, Hayes SN, Mulvagh SL, Norris C, Roger VL, Noseworthy PA, Yao X, Carter RE. Cardiovascular Disease Screening in Women: Leveraging Artificial Intelligence and Digital Tools. Circ Res. 2022 Feb 18;130(4):673-690. https://doi.org/10.1161/CIRCRESAHA.121.319876.

Cho L, Vest AR, Donoghue ML, Ogunniyi MO, Sarma AA, Denby KJ, Lau ES, Poole JE, Lindley KJ, Mehran R; Cardiovascular Disease in Women Committee Leadership Council. Increasing Participation of Women in Cardiovascular Trials: JACC Council Perspectives. J Am Coll Cardiol. 2021 Aug 17;78(7):737-751. https://doi.org/10.1016/j.jacc.2021.06.022.

Chapman N, Ching SM, Konradi AO, Nuyt AM, Khan T, Twumasi-Ankrah B, Cho EJ, Schutte AE, Touyz RM, Steckelings UM, Brewster LM. Arterial Hypertension in Women: State of the Art and Knowledge Gaps. Hypertension. 2023 Jun;80(6):1140-1149. https://doi.org/10.1161/HYPERTENSIONAHA.122.20448.

Babeaux RT. Improving Cardiovascular Care for Women: An Evidenced-Based Practice Project. Worldviews Evid Based Nurs. 2025 Apr;22(2):e70018. https://doi.org/10.1111/wvn.70018.

Lindley KJ, Bairey Merz CN, Davis MB, Madden T, Park K, Bello NA; American College of Cardiology Cardiovascular Disease in Women Committee and the Cardio-Obstetrics Work Group. Contraception and Reproductive Planning for Women With Cardiovascular Disease: JACC Focus Seminar 5/5. J Am Coll Cardiol. 2021 Apr 13;77(14):1823-1834. https://doi.org/10.1016/j.jacc.2021.02.025.

Khosla K, Heimberger S, Nieman KM, Tung A, Shahul S, Staff AC, Rana S. Long-Term Cardiovascular Disease Risk in Women After Hypertensive Disorders of Pregnancy: Recent Advances in Hypertension. Hypertension. 2021 Sep;78(4):927-935. https://doi.org/10.1161/HYPERTENSIONAHA.121.16506.

Hassan D, Patel KK, Peddemul A, Sikandar R, Singh Kahlon S, Nair S, T S, Rathinavelu S, Alfonso M. Knowledge, Attitude and Health Practice towards Cardiovascular disease in Health care providers: A Systematic Review. Curr Probl Cardiol. 2023 Aug;48(8):101206. https://doi.org/10.1016/j.cpcardiol.2022.101206.

Slater K, Taylor R, Collins CE, Hutchesson M. Awareness of cardiovascular disease risk and care received among Australian women with a history of hypertensive disorders of pregnancy: a cross-sectional survey. BMC Pregnancy Childbirth. 2025 Jan 8;25(1):15. https://doi.org/10.1186/s12884-024-07018-5.

Del Pinto R, Vitale M, Morreale ME, Mottinelli C, Muiesan ML, Volpe M, Ferri C. Cardiovascular Risk Factors and Diseases and Awareness of Related Burden in Women: Results of a Survey in Italian Pharmacies. High Blood Press Cardiovasc Prev. 2025 Mar;32(2):191-198. https://doi.org/10.1007/s40292-025-00701-4.

Zawadzka M, Lis A, Marszalkowska-Jakubik J, Szymanski P. Self-awareness of soldiers regarding risk factors for cardiovascular diseases. Int J Occup Med Environ Health. 2025 Mar 11;38(1):30-40. https://doi.org/10.13075/ijomeh.1896.02513.

Yeh J. Cardiovascular Disease in Women: Gaps in Addressing Specific Risk Factors that Impact Women. Curr Womens Health Rev. 2025 May;21(3):e141124236317. https://doi.org/10.2174/157340482166662141124236317.

Ho T, Hulten E. Go Red For Women: Gender-Related Differences in Cardiovascular Diseases. R I Med J (2013). 2025 Feb 3;108(2):38-42.

Статті цього автора (цих авторів), які найбільше читають

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>